Oplossen of Herhalen?

Waarom organisaties blijven hangen in dezelfde ruzies

Een team heeft een conflict. Er is spanning in de samenwerking. Rollen verschuiven. Grenzen vervagen.
Na een stevig gesprek lijkt de lucht geklaard.

Een paar maanden later… hetzelfde conflict.
Andere personen, ander onderwerp — maar precies dezelfde dynamiek.

Welkom in het domein van de schijnoplossing.
Of, zoals wij bij 3DMens het noemen: de eerste-orde oplossing die het tweede-orde probleem versterkt.


Oplossen wat zichtbaar is – of wat voelbaar is?

In veel organisaties wordt gewerkt aan wat zich aandient:

  • Een medewerker functioneert niet → er komt een coachingstraject.

  • Er is frictie in het team → we doen een intervisie of heidag.

  • Een MT-lid stapt uit zijn rol → de structuur wordt aangepast.

Maar zelden wordt onderzocht:

Wat is het patroon dat zich herhaalt?

Welk dieperliggend systeem probeert zich te handhaven?

Organisaties willen het ‘probleem’ vaak zo snel mogelijk oplossen.
En dat is begrijpelijk. Maar als je steeds opnieuw aan symptoombestrijding doet, houd je het patroon in stand.


De valkuil van eerste-orde oplossingen

Er wordt een belangrijk onderscheid gemaakt tussen twee soorten oplossingen:

Type oplossing Kenmerk Effect
Eerste orde Richt zich op de uiting van het probleem Kortetermijnoplossing die het patroon bevestigt
Tweede orde Richt zich op het mechanisme onder het probleem Ontregelend, disruptief, bevrijdend

De eerste-orde oplossing is vaak de ‘professionele’ reflex:
een extra overleg, een protocol, een training.
Maar als het systeem niet wordt bevraagd, herhaalt het zich gewoon met een ander onderwerp of andere mensen.

De tweede-orde oplossing is vaak ongemakkelijk.
Ze vraagt dat je erkent dat het niet om het probleem gaat, maar om de relatie tot het probleem.
Dat het niet gaat om wie fout zat — maar om hoe het systeem zichzelf in stand houdt.


De DramaDriehoek als herhalingsmachine

In onze praktijk bij 3DMens zien we hoe de DramaDriehoek hierin een centrale rol speelt:

  • De Redder probeert de boel glad te trekken — en houdt zo het Slachtoffer in stand.

  • De Aanklager wil duidelijkheid — maar creëert angst of weerstand.

  • Het Slachtoffer wacht af of klaagt — en voedt de afhankelijkheid.

Deze drie rollen houden elkaar gevangen.
En zolang de onderliggende pijn of betekenis niet wordt besproken, blijven organisaties dezelfde ruzies herhalen onder een andere vlag.


Wat is een tweede-orde interventie?

Bij 3DMens werken we met systemische principes en psychologische veiligheid om teams te helpen van herhaling naar inzicht te bewegen. Een tweede-orde interventie kan er zo uitzien:

  • Iemand stelt de vraag: “Wat zijn we eigenlijk niet aan het bespreken?”

  • Een leidinggevende zegt: “Ik weet het even niet.”

  • Een team erkent: “We hebben een patroon waarin we telkens iemand centraal stellen — en dan vermijden wat het over ons zegt.”

Het zijn geen grote gebaren.
Maar kleine, moedige keuzes die het patroon onderbreken.
En die het team uitnodigen tot volwassenheid.


De 3DMens-beweging: IK – JIJ – WIJ

De tweede-orde benadering vraagt dat we onszelf opnieuw positioneren:

  • IK: Wat zie ik gebeuren — en welk ongemak vermijd ik?

  • JIJ: Hoe blijf ik in contact zonder te redden of aan te klagen?

  • WIJ: Hoe creëren we een bedding waarin ook de onderstroom mag bestaan?

Het is in die beweging dat echte verandering ontstaat.
Niet door te forceren, maar door te vertragen, te voelen, te verbinden.


Wil je dit leren herkennen én begeleiden?

Op 13 en 14 november 2025 geef ik de tweedaagse workshop “Doorbreek de DramaDriehoek” bij LifeSchool in Houten.

Een workshop voor leiders, coaches, HR-professionals en begeleiders die willen leren:

  • Patronen herkennen in gedrag, communicatie en teamsystemen

  • Van symptoombestrijding naar systemisch kijken

  • Veiligheid creëren voor een écht ander gesprek

  • De weg openen naar tweede-orde oplossingen

👉 Bekijk hier alle info en schrijf je in Doorbreek de Dramadriehoek 13 en 14 november 2025 – 3D Mens


Tot slot

Zolang we blijven oplossen wat we al kennen, blijven we herhalen wat we al deden.
Verandering begint niet met een beter antwoord,
maar met een betere vraag.