Intimiteit of Spel in Organisaties?
“We praten hier open met elkaar.”
“Iedereen mag zeggen wat hij wil.”
“We doen het samen.”
Veel organisaties zeggen het.
Weinig organisaties doen het echt.
In de praktijk zien we als begeleiders van teams een opvallend verschijnsel:
er wordt veel gepraat, maar weinig echt gedeeld.
Men voert gesprekken over doelen, taken, samenwerking en gedrag —
maar ontwijkt de échte onderstroom: gevoelens, kwetsbaarheid, betekenis, macht.
Er is communicatie. Maar geen contact.
Er is dialoog. Maar geen intimiteit.
En dat is precies de voedingsbodem voor wat wij bij 3DMens herkennen als het organisatieSpel.
Van echt contact naar Spelmatige communicatie
Wanneer directe, eerlijke en gelijkwaardige communicatie onder druk staat, ontstaat er een vervangingsgedrag: spelmatig gedrag.
In plaats van te benoemen wat iemand voelt of denkt, speelt men een rol.
- Men redt, verwijt of trekt zich terug.
- Men spreekt in abstracties of procedures.
- Men draait om het onderwerp heen.
- Men denkt dat het over de inhoud gaat, terwijl het in feite gaat over relatie, erkenning en veiligheid.
Wat we dan zien, is geen functionele communicatie —
maar een herhaald patroon waarin mensen niet zichzelf laten zien, maar een overlevingspositie innemen.
De ander wordt niet benaderd als mens, maar als risico, taak of last.
En dat is het moment waarop het Spel begint.
Psychologische onveiligheid is vaak onzichtbaar… totdat het te laat is
Een veelgehoorde misvatting in organisaties is:
“Als mensen niets zeggen, zal het wel goed gaan.”
Maar stilte is zelden een teken van veiligheid.
Integendeel — het is vaak een signaal dat mensen zich aanpassen, inslikken, terugtrekken of maskeren.
Spelmatige communicatie is de perfecte dekmantel voor een onveilig systeem.
Er lijkt immers sprake van overleg, samenwerking, transparantie.
Maar wat er ontbreekt, is het echte gesprek.
Over wat schuurt.
Over wat gemist wordt.
Over wat mensen raakt.
De rol van de DramaDriehoek
In veel situaties waar psychologische veiligheid onder druk staat, glijden mensen onbewust in de DramaDriehoek.
Ze worden Redder, Aanklager of Slachtoffer — posities waarin men niet meer vanuit zichzelf spreekt, maar reageert vanuit bescherming of aanval.
Deze rollen zijn begrijpelijk. Ze ontstaan vaak vanuit loyaliteit of overlevingsmechanismen.
Maar ze belemmeren intieme communicatie.
In plaats van een echt gesprek, ontstaat er een toneelstuk.
De 3DMens-aanpak: van Spel naar verbinding
Bij 3DMens werken we met het driedimensionale bewustzijn:
IK – JIJ – WIJ.
We helpen mensen en teams om:
- Weer contact te maken met de IK: wat voel ik, wat wil ik, wat mag er van mij gezegd worden?
- De JIJ te benaderen als mens, niet als vijand of projectiescherm
- De WIJ te versterken: de bedding waarin kwetsbaarheid, leren en groei mogelijk zijn
Intimiteit is geen luxe. Het is een randvoorwaarde voor veiligheid, ontwikkeling en vertrouwen.
En: intimiteit betekent niet dat alles gezegd moet worden —
maar wel dat alles gezegd mag worden.
Spel of Intimiteit? Vijf vragen voor reflectie
Wil je onderzoeken of jouw team werkelijk in contact is, of gevangen zit in een Spel? Stel dan eens deze vragen:
- Worden moeilijke onderwerpen bij ons benoemd — of ontweken?
- Mogen mensen het oneens zijn zonder risico?
- Kun je feedback geven zonder ‘subtekst’?
- Zijn er vaste patronen in wie zwijgt, wie klaagt, wie redt?
- Gaat het gesprek over het werkelijke probleem — of over de symptomen?
Wanneer het antwoord op meerdere vragen “nee” is, is de kans groot dat er sprake is van spelmatige communicatie.
Doorbreek de DramaDriehoek – Workshop op 13 & 14 november
In onze tweedaagse workshop leer je deze dynamieken niet alleen te herkennen, maar ook te doorbreken.
Je ervaart:
- Hoe je uit de DramaDriehoek stapt — persoonlijk en als team
- Hoe je de overgang maakt van Spel naar contact
- Hoe je werkt aan structurele psychologische veiligheid
- Hoe je vanuit 3DMens-dimensies weer beweging krijgt
Inschrijven of meer info: Doorbreek de Dramadriehoek 13 en 14 november 2025 – 3D Mens