Het Grote Spel in Organisaties
“Ik dacht dat we dit al hadden besproken…”
Hoe vaak heb je dit gedacht of gehoord in jouw team of organisatie?
Dat je wéér in een gesprek terechtkomt over dezelfde ergernissen, hetzelfde gesteggel, dezelfde frustraties. Alsof het verleden zich herhaalt. En dat doet het ook. Niet letterlijk, maar als gedragspatroon – als een organisatieSpel.
Bij 3DMens noemen we dit het Grote Spel dat onder de oppervlakte speelt. En het heeft alles te maken met onbewuste rollen, psychologische onveiligheid en het onvermogen om het Ă©chte gesprek te voeren.
Maar vooral: met een diep verlangen naar contact, erkenning en eigenaarschap.
Spelmatige communicatie: zo herken je het
We spreken van een organisatieSpel wanneer communicatie voorspelbaar verloopt, maar niemand Ă©cht zegt waar het over gaat.
Er is sprake van vaste rollen, herhaalde zetten, en een afloop die steevast uitmondt in verwijt, onbegrip of stilte.
Iedereen kent het wel:
- A heeft een probleem
- B draagt een oplossing aan
- A zegt: “Ja maar…”
- B dringt aan
- A blijft twijfelen of verwerpen
- … en uiteindelijk is iedereen geïrriteerd
Dit is geen toeval. Dit is een spelmatige interactie. En het kost tijd, energie en vertrouwen.
De DramaDriehoek als ingang
Wat in teams vaak speelt, laat zich krachtig duiden met de DramaDriehoek: een model waarin mensen onbewust in drie rollen terechtkomen: de Redder, de Aanklager en het Slachtoffer.
Deze rollen versterken elkaar – en zetten anderen vast. Het is een spel zonder winnaar.
Wat 3DMens toevoegt, is de systemische blik:
Niet alleen wĂe er welke rol speelt, maar waarom die rol wordt gespeeld. Wat ligt eronder? Welke behoefte is niet erkend? Welk patroon wordt herhaald?
En vooral: hoe stap je eruit?
Van 1D naar 3D: het patroon voorbij
Bij 3DMens werken we met de driedimensionale benadering van communicatie: IK – JIJ – WIJ.
Een Spel ontstaat vaak omdat een of meerdere van deze dimensies niet werkelijk worden bewoond:
- De IK is niet in contact met eigen behoeften of grenzen
- De JIJ wordt gezien als bedreiging of redmiddel
- De WIJ is verstoord, onveilig of onbespreekbaar geworden
Wanneer we vastlopen in herhaling, is dat vaak een signaal dat er iets niet wordt gezegd – of niet wordt gevoeld. Dan heeft het team niet een inhoudelijk probleem, maar een interactieprobleem.
Waarom we erin blijven hangen
Spelen geven houvast. Ze zijn bekend terrein.
Zeker in organisaties waarin veiligheid niet vanzelfsprekend is, grijpen mensen terug op patronen die voorspelbaar zijn. Liever een bekend conflict dan een onbekende stilte.
Maar deze Spelen zijn duur. Ze vreten energie. Ze zorgen voor verlies van eigenaarschap, stagnatie in samenwerking en een cultuur van voorzichtigheid.
Uit het Spel stappen: een uitnodiging tot eigenaarschap
De weg eruit begint met het herkennen van het Spel als Spel. Niet als “weer gedoe met Piet” of “die collega die altijd weerstand geeft”, maar als een structurele dynamiek waar iedereen deel van uitmaakt.
Daarna volgt de stap naar echte communicatie – naar intimiteit. En dat vraagt lef.
Het vraagt dat iemand zegt: “Wat speelt er nu écht?”
Of: “Wat draag ik bij aan dit patroon?”
Bij 3DMens begeleiden we teams en leiders in het maken van deze beweging – van reageren naar reflecteren, van rol naar relatie, van Spel naar contact.
Meer leren? Doe mee op 13 & 14 november
Tijdens de tweedaagse workshop “Doorbreek de Dramadriehoek” ontdek je hoe deze patronen zich voordoen in jouw organisatie – en hoe je ze kunt herkennen, benoemen en doorbreken.
We werken met praktijkvoorbeelden, inzichten uit de Transactionele Analyse, systemisch werk Ă©n de 3DMens-visie op psychologische veiligheid en leiderschap.
Meer info en inschrijving:Â Doorbreek de Dramadriehoek 13 en 14 november 2025 – 3D Mens
